Anlaşmalı Boşanma Davası ve Boşanma Protokolü

Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğinin ortaklaşa sona erdirilmesi konusunda mutabakata vardığı, çekişmeli yargı süreçlerine kıyasla çok daha kısa süren ve pratik olan bir dava türüdür. Türk Medeni Kanunu’na göre anlaşmalı boşanma kararının verilebilmesi için belirli yasal şartların bir arada bulunması ve tarafların ortak bir boşanma protokolü imzalaması zorunludur.

Sürecin nasıl işlediğini, protokolün detaylarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları bu yazıda inceledik.

1. Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Mahkemenin anlaşmalı boşanma kararı verebilmesi için kanunen aranan temel şartlar şunlardır:

• En Az 1 Yıllık Evlilik Şartı: Evlilik birliğinin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir (nikah tarihinden dava tarihine kadar geçen süre baz alınır). 1 yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma davası açılamaz, ancak çekişmeli açılıp sonradan anlaşmaya dönüştürülebilir.

• Birlikçe Başvuru veya Kabul: Davanın eşlerden biri tarafından açılması ve diğer eş tarafından kabul edilmesi ya da her iki eşin mahkemeye ortaklaşa başvurması şarttır.

• Hakimin Tarafları Dinlemesi: Hakim, duruşmada tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin özgürce açıklandığına kanaat getirmelidir (tarafların duruşmada hazır bulunması zorunludur).

• Protokol Onayı: Tarafların üzerinde mutabakata vardığı boşanma protokolünün hakim tarafından uygun bulunması gerekir.

2. Boşanma Protokolü Nedir ve İçeriğinde Neler Olmalıdır?

Anlaşmalı boşanmanın kalbi boşanma protokolüdür. Bu belge, tarafların boşanmanın mali ve hukuki sonuçlarını nasıl paylaşımlayacaklarını belirleyen bağlayıcı bir sözleşmedir. Protokolde mutlaka yer alması gereken ana başlıklar şunlardır:

• Boşanma İradesi: Tarafların boşanma konusunda karşılıklı ve özgür iradeleriyle anlaştıkları açıkça yazılmalıdır.

• Velayet ve Kişisel İlişki: Müşterek çocuk (veya çocuklar) varsa velayetin hangi tarafa verileceği, diğer tarafın çocukla görüş günleri (kişisel ilişki) detaylıca düzenlenmelidir.

• Nafaka Düzenlemeleri: İştirak nafakası (çocuk için ödenecek miktar) ve yoksulluk nafakası (eşlerden birine ödenecek miktar) ile bu nafakaların artış oranları (TÜFE vb.) net olarak belirtilmelidir.

• Maddi ve Manevi Tazminat: Tarafların birbirinden tazminat talebinin olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme planı yazılmalıdır (örneğin “tarafların birbirlerinden maddi/manevi tazminat talebi yoktur” şeklinde de kararlaştırılabilir).

• Mal Paylaşımı ve Ziynet Eşyaları: Ev eşyalarının, gayrimenkullerin, araçların ve ortak birikimler ile altın/ziynet eşyalarının kimde kalacağı açıkça karara bağlanmalıdır.

3. Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler?

1. Dava Dilekçesi ve Protokolün Sunulması: Hazırlanan anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ve ıslak imzalı boşanma protokolü aile mahkemesine sunulur.

2. Duruşma Günü ve Hakim Mülakatı: Mahkeme kısa sürede bir duruşma günü verir. Duruşmada taraflar hakim karşısına çıkar. Hakim, protokolü okuyup okumadıklarını, iradelerinde bir baskı olup olmadığını sorar.

3. Kararın Verilmesi: Hakim protokolü onaylar ve tarafların boşanmalarına karar verir. Karar gerekçelendikten ve kesinleşme şerhi alındıktan sonra nüfus kayıtlarına işlenir.

Sık Sorulan Sorular

Boşanma protokolleri, mal rejiminin tasfiyesi ve velayet gibi sonradan değiştirilmesi zor veya mali sonuçları ağır olabilecek hususları barındırdığından, hak kaybı yaşamamak adına bir aile hukuku avukatından destek almanız faydalı olacaktır.